گل لاستیک چیست؟ بررسی انواع گل لاستیک و تفاوتهای آنها
- زهرا سلطان محمدی
- تـاریخ انتشار:
- تاریخ آخرین بروزرسانی: ۹ دی, ۱۴۰۴
گل لاستیک (Tread Pattern) یا طرح آج، همان نقشهای روی لاستیک است که اشکال مختلفی دارد و هرکدام نقش بهخصوصی در عملکرد خودرو و ایمنی لاستیک در جادههای مختلف ایفا میکند. این بخش به سطح جاده میچسبد و مستقیما روی کنترل خودرو تاثیر میگذارد.
گل لاستیک چیست؟
گل لاستیک یا طرح آج، به الگوی خاصی از شیارها و برجستگیهایی گفته میشود که بر سطح لاستیک نقش بستهاند. این نقشها هم به زیبایی ظاهر لاستیک کمک میکنند، هم برای سازگاری با شرایط مختلف جاده و آب و هوا در نظر گرفته شدهاند. همچنین گل لاستیک در زمان رانندگی، باعث چسبندگی لاستیک به سطح جاده، کشش کافی خودرو و عبور از جادههای مختلف میشود.
هر یک از این الگوها با هدف خاصی طراحی شدهاند؛ بعضی از آنها برای افزایش چسبندگی در مسیرهای لغزنده روی سطح لاستیک درج میشوند، بعضی دیگر کاهش صدای لاستیک در حرکت را ممکن میکنند و بعضی از گلها هم در سرعتهای بالای خودرو، ایستایی و تعادل را تضمین میکنند.
چرا گل لاستیک مهم است؟
گل لاستیک روی چسبندگی خودرو به سطح جاده اثر مستقیمی میگذارد؛ چون طرح آج باعث میشود لاستیک بهتر به زمین بچسبد و موقع رانندگی در شرایط مختلف، خودرو بهراحتی لیز نخورد. الگوهای آج روی زمینهای خیس مهمتر از زمینهای خشک است؛ چرا که آب را از زیر لاستیک خارج میکنند و جلوی سر خوردن ماشین را میگیرند.
از طرف دیگر، عمق آج لاستیک مقداری از ضربههای دستاندازها را میگیرد و باعث میشود خودرو کمی نرمتر و روانتر حرکت کند. البته نرمی در سواری ماشین بیشتر به نوع لاستیک، سیستم فنربندی و صندلیها بستگی دارد؛ ولی طرح و عمق آج هم بیتاثیر نیست و میتواند کمی روی راحتی و عملکرد کلی خودرو اثر بگذارد.
لاستیک گل ریز بهتر است یا گل درشت؟
با توجه به انواع گلهای لاستیک که در این مقاله معرفی کردیم و مزایا و معایب هرکدام را نام بردیم، میتوانید بین لاستیک گل درشت یا گل ریز، مناسبترین را برای خودروی خودتان انتخاب کنید. ولی بهصورت کلی، در پاسخ به سوال «لاستیک گل ریز بهتره یا گل درشت»، میتوانیم بگوییم که همه چیز به شرایط خاص شما بستگی دارد. اینکه خودرویتان چیست، چه سبک رانندگی دارید و از خودرو در چه شرایط جوی استفاده میکنید.
اگر فقط در سطح شهر تردد میکنید و بودجه محدودی دارید، گل متقارن را پیشنهاد میکنیم. اگر خودروی اسپرت دارید یا سطح جادهای که در آن تردد میکنید پوشیده از برف و گلآلود است، باید از لاستیکهای جهتدار استفاده کنید؛ چون این لاستیک بیشترین چسبندگی، بهترین هندلینگ و عملکرد عالی در پیچها را نسبت به دو نوع دیگر دارد.
لاستیکهای نامتقارن هم انتخاب دیگری هستند که جزو گلهای همهکاره محسوب میشوند و بیشتر برای خودروهای اسپرت و روی سطوح خشک یا مرطوب بهکار میروند.
۳ نوع گل لاستیک که بیشترین کاربرد را دارند
انتخاب تایر مناسب برای خودرو، تأثیر مستقیمی بر ایمنی، راحتی و عملکرد کلی در رانندگی دارد. یکی از مهمترین عوامل در این انتخاب، الگوی آج لاستیک و طرح گل لاستیک است. الگوهای آج لاستیک نه تنها به بهبود چسبندگی خودرو به جاده کمک میکنند، بلکه نقش مهمی در کاهش مصرف سوخت و کنترل خودرو در شرایط مختلف آبوهوایی دارند.
انواع الگوهای آج لاستیک شامل:
-
گل لاستیک متقارن (Symmetric Tread Pattern)
این الگو یکی از گلهای رایج در لاستیک خودروهای سواری است که طرح آج در این نوع، در هر دو نیمه لاستیک یکسان و متقارن است. این الگو دندههای پیوستهای دارد که توسط بلوکهای آجی در اطراف تایر ایجاد شدهاند.
مزایا:
- انعطافپذیری بیشتر موقع چرخش لاستیکها
- رانندگی راحت و بیصدا
- برخورد یکنواخت تایر روی آسفالت
- مصرف سوخت کمتر
- طول عمر زیاد
- مقاومت غلتشی کم
معایب:
- عملکرد محدود در جادههای مرطوب و لغزنده
- نامناسب در شرایط جوی خاص مانند هوای بارانی یا برفی و ماشینآلات سنگین
-
گل لاستیک نامتقارن (Asymmetric Tread Pattern)
این نوع الگو در لاستیک خودروهای سواری و اسپرت دیده میشود. در گل نامتقارن، دو نیمه لاستیک طراحی متفاوتی دارد و هر نیمه از آن، کانالها و بلوکهای آج مجزا دارند. به این شکل که سطح بیرونی آج بلوکهای مستحکمتری دارد و سطح تماس بیشتری روی آسفالت ایجاد میکند.
سطح داخلی در لاستیکهایی با الگوی نامتقارن، باعث کاهش ضربات جادهای و خروج آب میشود. این نیمه همان بخشی است که نرمی و راحتی سواری را فراهم میکند.
مزایا:
- عملکرد عالی در جادههای مرطوب
- کنترل کافی روی خودرو در پیچها و در سرعتهای بالا
- ایمنی کافی در جادههای بارانی
- چرخشپذیری خوب و چند جهته
معایب:
- هزینه بالاتر نسبت به الگوهای متقارن
- پیچیدگی بیشتر در نصب و تعویض تایر
-
گل لاستیک جهتدار (Directional Tread Pattern)
طراحی این الگوها بهشکل V است و لاستیک با آج جهتدار، فقط در یک جهت – رو به جلو یا عقب – میچرخد. همین طرح باعث میشود که این لاستیکها چسبندگی و کشش عالی روی آسفالت داشته باشند.
مزایا:
- تخلیه سریع آب و کاهش خطر لغزش
- عملکرد بهینه در جادههای برفی و گلآلود
- هندلینگ عالی در سرعتهای بالا
معایب:
- ساییدگی بیشتر روی آسفالت و عدم تناسب با جادههای شهری و خشک
- دقت زیاد به نصب تایر با توجه به جهت آن
گل لاستیک از چه بخشهایی تشکیل شده است؟
برای اینکه آج لاستیک کارایی و عملکرد ضروری – بهخصوص در زمان شتاب گیری، دور زدن یا ترمزگیری – داشته باشد، باید ساختاری داشته باشد که در ادامه آنها را توضیح خواهیم داد.
دنده (Rib)
همان قسمتهای برجسته آج لاستیک است و از بلوکهای آجی تشکیل میشود. عملکرد دندهها در آج متفاوت است. مثلا وظیفه دنده مرکزی ایجاد چسبندگی مورد نیاز در زمان شتاب یا ترمز گرفتن است. کارایی دنده شانه در ایجاد چسبندگی مناسب هنگام دور زدن خودرو است.
شیار (Groove)
شیارها کانالهای عمیقی هستند که بین آجها و روی کل تایر قرار گرفتهاند. این شیارها باعث خروج آب از زیر لاستیکها میشوند و از ایجاد هیدروپلنینگ جلوگیری میکنند. شیارهای آج وظیفه دیگری هم دارند و آن این است که هوا را از روی بلوکهای آج عبور بدهند تا لاستیک خنک بماند.
بلوک آج (Tread block)
بلوکها همان قسمتهای برجسته هستند که روی دندهها و بین شیارها قرار گرفتهاند و با جاده در تماساند. این بلوکهای آج هستند که چسبندگی خودرو را به سطح جاده تضمین میکنند.
کانالها (Sipes)
کانالها، شیارهای کوچک و باریکی هستند که روی بلوکهای آج قرار میگیرند. این بخش گل لاستیک لبههای تیزی دارد که لایههای آب روی سطح جاده را میبُرد و جلوی هیدروپلنینگ را میگیرد.
آیا می توان از لاستیکهایی با گلهای متفاوت برای یک خودرو استفاده کرد؟
الگوهای مختلف آج لاستیک و گل لاستیک؛ نباید روی یک وسیله نقلیه مخلوط شوند. اختلاط الگوهای طراحی آجهای متقارن، نامتقارن و یا جهت دار؛ عملکرد خودرو را مختل میکند. برای اطمینان از حداکثر ایمنی، بهتر است روی هر چهار لاستیک از یک نوع آج لاستیک و گل تایر استفاده کنید. اگر مجبور شدید که از دو تایر با دو آج لاستیک متفاوت استفاده کنید، بهترین روش، تعویض دو تایر با دو نوع آج لاستیک و گل تایر بر روی محور عقب است. و در نهایت، این آج لاستیک و گل لاستیک است که به شما می گوید چه موقع بهترین زمان تعویض لاستیک خودرو است.
زیبایی در حرکت با زیباترین گل لاستیک
فراتر از عملکرد فنی، گاهی ظاهر نیز اهمیت پیدا میکند؛ اینجاست که مفهوم زیباترین گل لاستیک مطرح میشود. طرحهایی با زاویههای جسورانه، خطوط سیال و شیارهای منحنی نهتنها شکیلاند، بلکه حس پویایی را به خودرو منتقل میکنند. در انتخاب زیباترین گل لاستیک، نه تنها به جذابیت بصری، بلکه به نوع رانندگی، فصل استفاده و حتی نوع بدنه خودرو نیز باید توجه کرد. گلهایی با طراحی نامتقارن معمولاً ترکیب بهتری از زیبایی و کارایی را ارائه میدهند.
نتیجهگیری
گل لاستیک که به الگوی آج لاستیک یا طرح آج هم معروف است، همان نقشهای سطح لاستیک است که اثر مستقیمی روی میزان چسبندگی لاستیک به سطح جاده و هندلینگ خودرو میگذارد. گل لاستیک ۳ نوع دارد که عبارتند از: ۱) گل متقارن، ۲) گل نامتقارن و ۳) گل جهتدار. هرکدام از این انواع برای جادهها و خودروهای خاصی بهکار میروند. انتخاب بین لاستیک گل درشت یا گل ریز، باید با توجه به نوع خودرو، تردد در جاده و سبک رانندگی انتخاب شود.
